واژه ی حجاب هفت بار در قرآن آمده است و در تمامی  موارد به معنی چیزی است که از هر جهت مانع دیدن دیگر  شود .

  مراحل نزول آيات حجاب


با دقت در ترتیب نزول آیات حجاب معلوم می شود که حکم حجاب  تدریجی و طی مراحلی اعلام شده است.

اولین مرحله

در روزهای پایانی سال پنجم هجری در جریان ولیمه ی ازدواج پیامبر صلی الله علیه و آله با زینب بنت جحش آیه ی حجاب همسران پیامبر صلی الله علیه و آله نازل شد .

 همه ی مردان طبق دستور این آیه ی شریفه می بایست از پس پرده با همسران  پیامبر صلی الله علیه و آله سخن بگویند و إذا سألتموهن متاعاً فسئلوهن من وراء حجاب ذلكم اطهر لقلوبكم و قلوبهن ) احزاب : 53)

و هنكامي كه جيزي از وسايل زندكي را (به عنوان عاريت ) از آنان [همسران بيامبر] مي خواهيد از بشت برده بخواهيد اين كار براي باكي دل هاي شما و آنها بهتر است.

دومین  مرحله

خویشاوندان نسبی از دایره ی حکم مرحله ي اول بیرون شدند.

لا جناح عليهن في آبائهن و لا ابنائهن و لا اخوانهن و لا أبناء اخوانهن و لا أبناء اخواتهن و لا نسائهن و لا ما ملكت ايمانهن و اتقين الله   [احزاب/55)

 بر آنان ]ٍهمسران بيامبر ] كناهي  نيست در مورد بدران و بسران و برادران و بسران برادران و بسران خواهران خود و زنان هم كيششان و بردكان  خويش ( كه بدون حجاب در برابر آنان ظاهر شوند ) و تقواي الهي بيشه كنيد

سومین  مرحله

جلباب به عنوان حقی برای همسران و دختران پیامبر صلی الله علیه و آله و زنان
 مومن قرار داده شد.

یا ایها النبی قل لأزواجک و بناتک و نساء المؤمنین یدنین علیهن من جلابیبهن ذلک ادنی أن یعرفن فلا یؤذین و کان الله غفوراً رحیماً           [احزاب/59)

 مرحله چهارم

آیات سوره ی نور ، احکام حجاب بانوان را روشن ساخت.

و قل للمؤمنات یغضضن من أبصارهنّ و یحفظنّ فروجهنّ و لا یبدین زینتهنّ إلا ما ظهر منها و لیضربن بخمرهنّ علی جیوبهنّ ولا یبدین زینتهنّ إلا ...)                                                      [ نور : 31)

اجازه گرفتن برای ورود به محل استراحت بانوان محرم مطرح شد

یا ایها الذین امنوا لیستأذنکم الذین ملکت أیمانکم والذین لم یبلغوا الحلم منکم ثلاث مرّات  من قبل صلوة الفجر وحین تضعون ثیابکم مّن الظّهیره ومن بعد صلوة العشاء ثلاث عورات لّکم ... [ نور : 58 ]

نکته
1-   تکلیف قرار گرفتن پس پرده متوجه همسران حضرت رسول  است نه مردان با توجه به دو عبارت (لاجناح علیهن فی آبائهن ) و (و اتقین الله ) که هر دو مونث آمده است

2-  جنبه ی شرافتی و حق بودن حجاب از جنبه ی تکلیفی آن بیشتر است چرا که در آیه حجاب پس از اعلام حکم ، انذار و تبشیر  نیامده بلکه دلیل عقلي و عرف پسند آمده است  (ذلک ادنی ان یعرفن فلا یوذین(

3- به همین دلیل زنان مدینه برای جلوه گر شدن ابهت و حشمت خود ، چادر سیاه به سر کردند4- پوشیدن چادر سیاه با توجه به شرایط جوی عربستان و نبودن امری  بر این مسئله از جانب پیامبر صلی الله علیه و آله حجتی است بر حق و شرافت بودن حجاب.

حجاب ، حق يا تكليف؟!

سوال:حجابی که بر همسران و دختران رسول اکرم صلی الله علیه و آله و زنان مومن  قرارداده شده تنها حق و شرافت بود و یا تکلیف صرف ؟

حجاب می تواند هم حق بشری باشد هم حق الهی.

اگر بشر به مرحله ای از رشد عقلی رسید که شرافت و مصونیت پوشش را درک نمود نیازی به امر و نهی ندارد و آن را سرمایه ی خود می داند .

در غیر این صورت شرع به عنوان خیرخواه و حافظ ، وی را به داشتن  حجاب وادار می کند

 شان نزول آیه ی حجاب

زنان مومن براي خواندن نماز پشت سر رسول خدا صلی الله علیه و آله   و یا رفع نیازهای خود از منزل خارج  می شدند

عده ای از جوانان بی خرد بر سر راه آنها می نشستند و به آزار و اذیت آنها می پرداختند

 
  در پی اعتراض به این عمل می گفتند که ما گمان می کردیم که آنان کنیز هستند و نمی دانستیم که زنان آزاد هستند.

حتی زنان پیامبر صلی الله علیه و آله که فرمان (قرن فی بیوتکن: ماندن در خانه هايشان ) داشته اند ، برای رفع نیازها از منزل بیرون می رفته اند.

بنابراین هیچ کس زنان را از مستحباتی همچون جماعت باز نداشته به دلیل رفتار افراد بی بند و بار ، خداوند راهکاری را ارئه فرموده :

خارج شدن با پوشش به دلیل رفتار افراد بی بند و بار ، خداوند راهکاری را ارئه فرموده:

 
خارج شدن با پوشش

شرح واژه های پوشش در قرآن

جلباب
الجلباب  ثوب اوسع من الخمار دون رداء تغطي به المراه  راسها  و صدرها  [العبن ، ج 6، ص132]

جلباب لباسي است از جهارقد  بزركتر و از عبا كوجكتر ؛ زن به وسيله ي  آن سر و سينه ي خود را مي بوشاند.

چادر
مقنعه
ملحفه 
هر لباسی که زن آن را روی لباس هایش بپوشد مانند روپوش.

هر آنچه که پوشش با آن انجام می گیرد .

ردایی که سر و روی زن را بپوشاند.

از لغت نامه ها و تفسیرهای قرآن استفاده می شود که برای جلباب 2 معنا یاد شده است:

 
پرده : پرده حیا ، پرده فقر ، پرده ذلت ، پرده شب و مانند اینها ( با این توضیح که پرده هم تمامی بدن را می پوشاند ، جایگاه معنای  روایت ها مشخص می شود . )

در برخی روایات جلباب بدون شک به معنای لباس است و تنها در اندازه ی آن اختلاف است ، البته روایاتی که آن را به معنی لباس سر تا سری به کار برده اند به طور معمول از حضرت رسول اکرم صلی الله و امیر المومنین علیه السلام است و روایاتی که آن را به معنی لباس کوتاه گرفته اند از امام جعفر صادق علیه السلام است .

جمع بین دو روایات:

  مراد از جلباب ، چادر و لباس سرتاسری است ولی در زمان های بعد  به لباسی گشاد که بیشتر  
بدن را در خود می گیرد و می پوشاند نیز ، جلباب می گفته اند و رفته رفته به هر دو معنی گسترش یافته است

خُمُر
شی ء ٌ منسوج مثل السعف اصغر من المصلی  [کتاب العین ، ج4، ص63] چیزی که گرفته شده ، مثل قطعه ای کوچکتر از جانماز (روسری) خمر و خمار به معنی ستر و پوشش است . 

  شراب را خمر می گویند زیرا احوال ظاهری و باطنی را می پوشاند .

  به روسری زن نیز خمار گویند زیرا به وسیله ی آن سرش را می پوشاند


تبرج
  اظهار المراه زینتا و محاسنا للرجال  [لسان العرب ،ج2،ص212] تبرج به معنای نمایاندن و آشکار کردن زینت ها و زیبایی های زنان در برابر نامحرم است

از ماده ی برج به معنای ظهور و آشکار کردن است و از این جهت  به قصر بلند و ساختمان مرتفع و خود نمایی و آشکار کردن زینت  در مقام نامحرم اطلاق می شود

زینت:

 ما تیزیّن به   [لسان العرب ، ج 13،ص203]

   منظور از زینت ، دستبند ، گردنبند ، النگو و غیره نیست ، چرا که
 نمایاندن آنها وقتی از بدن جدا باشد ، اشکالی ندارد

منظور جای زینت است و این مجاز به علاقه ی مال و محل و جهت تخفیف ، مبالغه و تاکید است .
  روش قرآن در این است که باز شناسی موضوع را به عرف و یا خود  مکلف واگذار می کند ( حد و مرزها را روشن نمی کند

جیب
  به معنی « طوق گردن » جیب القمیص (گریبان لباس) از آیات مربوط به حجاب به نظر می رسد :

زنان مدینه سر و بدن خود را می پوشانده اند غیر از بخش هایی  از گردن و سینه روی سخن آیات با غیر مسلمانان و مسلمانان ناپای بند نیست بلکه با دقت در واژه هایی مانند « المومنین » و « المومنات » ثابت مي شود چنین دستوراتی  برای افرادی کمال جو است.

همراه شدن اسماء و افعال مذکر و مونث حاکی از تفاوت بین احکام  زن و مرد است.    

اصل در مساله ی حجاب ، جدا سازی محیط زن و مرد از یکدیگر است تا هر دو بتوانند در جامعه به کار و تلاش بپردازند .
  لباس  علاوه بر حفاظت از سرما و گرما ، مایه ی تقوی است .

  شیطان وقتی آدم و حوا را فریفت آنها را برهنه کرد

در اسلام بدن انسان حرمت دارد و حتی میت را نیز رها نمی کنند

حجاب از امور قطعی و مسلم دین اسلام است که قرآن کریم صریحًا بر آن تاکید فرموده است.